نږدې پنځه کاله کېږي، چې طالبان پر افغانستان کې واکمن دي، چې په دې موده کې یې د افغانو ښځو او نجونو ژوند له پراخو محدودیتونو سره مخ کړی دی. د زده کړو، کار، روغتیايي خدماتو، ټولنیز ژوند او حتی د کور دننه حرکت په ټولو برخو کې ښځې او نجونې له محدودیتونو سره مخ دي. له ۲۰۲۱ م کال سپټمبر میاشتې وروسته له شپږم ټولګي پورته نجونې ښوونځیو ته نه ځي، پوهنتوني زده کړو ته لاسرسی هم محدود شوی دی. ځینې نجونې آنلاین زده کړې ترلاسه کړي، خو اقتصادي ستونزې او کمزوری انټرنیټ یې د زده کړه بهیر محدود کړی دی. روغتیايي او تخصصي کورسونه هم د نجونو لپاره بند دي. طالبانو ښځې مجبورې کړې، چې د دولتي ادارو پر ځای نارینه وګوماري او معاشونه یې کم کړي، همدارنګه په ملګرو ملتونو ادارو کې د ښځو کار بند شوی دی. ښځې د پارکونو، عمومي ځایونو او سینګار خدماتو ته لاسرسی نه لري. د ټولنیزو او مذهبي محدودیتونو له مخې، ښځې باید خپل ټول بدن او مخ پټ کړي او په عامه ځایونو کې لوړ غږ ونه کړي. د کورنۍ له اجازې پرته تګ یا پاتې کېدل د جزايي مسئولیت لاندې راغلي دي. ښځې باید له محرم پرته روغتیايي خدماتو ته لاسرسی ونه لري، له همدې امله یې رواني او روحي روغتیايي خدمات هم محدود شوي دي. نړیوالې ادارې او بشري حقونو سازمانونه د دې وضعیت په اړه اندېښنه څرګنده کړې او د جرمونو نړیوالې محکمې د طالبانو مشر ملا هیبة الله اخندزاده او نورو چارواکو د نیولو حکم صادر کړی دی. مادرید ولسي محکمه د افغان ښځو شهادتونه اورېدلي او طالبان یې د بشریت ضد جنایتونو مسئول وګرځول. په دې موده کې افغانې ښځې او نجونې له زده کړو، کار، روغتیايي خدماتو او ټولنیز ژوند څخه محرومې شوې او نړیوالې ټولنې هڅې کوي چې د دوی حقونه خوندي شي، خو طالبان تر دې دمه خپلې پالیسۍ نه دي بدلې کړې او وايي چې د ښځو ټول حقونه په اسلامي چوکاټ کې خوندي دي.
