۲۱ فبروری، روز جهانی زبان مادری است، روزی برای یادآوری اهمیت حفظ تنوع زبانی و فرهنگی در جهان. اما در افغانستان، پس از بازگشت طالبان به قدرت، زبانهای محلی و مادری در حاشیه قرار گرفتهاند و سیاستها و برنامههای آموزشی و اداری کشور، بیشتر به زبان پشتو متمرکز شده است. فعالان حقوق زن و فرهنگ هشدار میدهند که محدود کردن آموزش به زبانهای محلی، حذف تدریجی زبان مادری از مدارس و تابلوهای اداری، نه تنها یادگیری و اعتماد به نفس کودکان را تضعیف میکند، بلکه میراث فرهنگی، هویت ملی و انسجام اجتماعی را نیز تهدید میکند. آنان میگویند این سیاستها، هویتهای زبانی را از بین برده و عدالت آموزشی و فرهنگی را نقض میکنند. به گفته کارشناسان، آموزش به زبان مادری فراتر از درسهای مکتب است؛ این آموزش به کودکان احساس تعلق، غرور ملی و اعتماد به نفس میدهد و پل محکمی برای یادگیری زبانهای دیگر و توسعه شخصی آنان میسازد. حذف این حق، کودکان را از فرصتهای برابر و جامعه را از نیروی انسانی توانمند محروم میکند. فعالان تأکید دارند که حفاظت و ترویج زبانهای مادری یکی از شاخصهای اساسی عدالت، برابری و همزیستی مسالمتآمیز است و دولت و نهادهای بینالمللی باید برای احیای حقوق زبانی در افغانستان اقدام کنند.
