۲۵ سال پس از ۱۱ سپتمبر؛ از سقوط طالبان تا بازگشت دوباره به قدرت

سال پس از حملات ۱۱ سپتمبر ۲۰۰۱، افغانستان دوره‌ای طولانی از جنگ، تغییرات سیاسی و اجتماعی و فرصت‌های تازه و از دست‌رفته را پشت سر گذاشته است. این حملات نه‌تنها سیاست جهانی را تغییر داد، بلکه مسیر تحولات سیاسی و نظامی افغانستان را نیز دگرگون کرد.
پس از حملات ۱۱ سپتمبر، امریکا و متحدانش از طالبان خواستند اسامه بن لادن، رهبر القاعده، را تحویل دهند؛ اما پس از نپذیرفتن این درخواست، در ۷ اکتوبر ۲۰۰۱ عملیات نظامی علیه طالبان و القاعده در افغانستان آغاز شد. حکومت نخست طالبان پس از حدود دو ماه سقوط کرد و نظام جمهوری در افغانستان شکل گرفت.
در جریان نزدیک به دو دهه پس از آن، افغانستان در کنار جنگ و ناامنی، شاهد تغییرات گسترده در بخش‌های آموزش، رسانه، آزادی بیان و فعالیت‌های مدنی بود. میلیون‌ها کودک و نوجوان به مکتب رفتند و برای زنان و دختران فرصت‌های بیشتری برای آموزش و کار فراهم شد. زنان در رسانه‌ها، اداره‌های دولتی، نهادهای غیردولتی و بخش‌های اقتصادی حضور یافتند.
با این حال، این دوره با جنگ گسترده، حملات انتحاری و انفجارها نیز همراه بود که در نتیجه آن هزاران غیرنظامی، نیروهای امنیتی افغان و نظامیان خارجی کشته و زخمی شدند. شماری از شهروندان نیز اعضای خانواده‌های خود را در این رویدادها از دست دادند.
این دوره در سال ۲۰۲۱ با خروج نیروهای امریکا و متحدانش و بازگشت طالبان به قدرت پایان یافت. پس از آن، محدودیت‌هایی بر آموزش و کار زنان و دختران و همچنین فعالیت‌های رسانه‌ای وضع شد و شمار زیادی از جوانان نیز افغانستان را ترک کردند.
گزارش تأکید می‌کند که افغانستان در ۲۵ سال گذشته تحولات عمیقی را تجربه کرده است؛ دوره‌ای که در آن، در کنار جنگ و ناامنی، فرصت‌های قابل توجهی در زمینه آموزش، کار، رسانه و حضور اجتماعی ایجاد شد، اما پس از تغییر نظام در سال ۲۰۲۱، بخشی از این فرصت‌ها دوباره محدود شده است.