آنتونیو گوترش به مناسبت روز جهانی آزادی مطبوعات گفته است که همه آزادیها به آزادی مطبوعات وابستهاند و بدون آن، تحقق حقوق بشر، توسعه پایدار و صلح ممکن نیست. او روز یکشنبه، ۱۳ ثور، در پیامی تأکید کرده است: «وقتی خبرنگاری تضعیف میشود، پیشگیری و حل بحرانها دشوارتر میگردد. بدون آزادی مطبوعات، هیچ حقوق بشری، توسعه پایدار و صلحی وجود نخواهد داشت.» گوترش افزوده است که در این روز باید از حقوق خبرنگاران حفاظت شود و جهانی ساخته شود که در آن حقیقت و گویندگان آن در امان باشند. دبیرکل سازمان ملل همچنین به خطرهایی اشاره کرده که خبرنگاران هنگام انجام وظیفه با آن روبهرو هستند و گفته است: «اغلب گفته میشود در جنگ، حقیقت نخستین قربانی است؛ اما در بسیاری موارد، نخستین قربانیان خبرنگارانی هستند که برای بازتاب حقیقت، همه چیز را به خطر میاندازند.» به گفته او، کارکنان رسانهای در سراسر جهان با تهدیدهایی چون سانسور، نظارت، پیگردهای قانونی و حتی مرگ مواجهاند. گوترش تصریح کرده است که در سالهای اخیر شمار خبرنگاران کشتهشده، بهویژه در مناطق جنگی، به گونه چشمگیری افزایش یافته و بخش بزرگی از این موارد بدون بررسی و مجازات باقی مانده است؛ وضعیتی که نشاندهنده سطح نگرانکننده معافیت از پیگرد است. او همچنان گفته است که فشارهای اقتصادی، فناوریهای نو و دستکاری اطلاعات، آزادی مطبوعات را با چالشهای بیسابقه روبهرو ساخته است. به گفته او، از بین رفتن دسترسی به اطلاعات قابل اعتماد، بیاعتمادی را افزایش داده و تحریف بحثهای عمومی، انسجام اجتماعی را تضعیف میکند. در سالهای اخیر، جنگها در مناطقی مانند اوکراین، غزه و لبنان باعث کشته و زخمی شدن شمار زیادی از خبرنگاران شده و سطح خشونت علیه رسانهها در کشورهای مختلف افزایش یافته است. در افغانستان نیز پس از بازگشت طالبان به قدرت، محدودیتهای گستردهای بر فعالیت رسانهها وضع شده و در موارد متعدد، دفترهای رسانهای مورد بازرسی قرار گرفته و خبرنگاران بازداشت یا فعالیت رسانهها متوقف شدهاند.
