روز جهانی آزادی رسانهها ۲۰۲۶؛ افغانستان با تشدید فشار بر رسانههای مستقل وارد مرحله تازهای از بحران شده است مرکز خبرنگاران افغانستان در آستانه «روز جهانی آزادی رسانهها» از افزایش فشارها بر رسانههای مستقل، گسترش سانسور و ادامه بازداشت خبرنگاران در کشور ابراز نگرانی کرده و نسبت به پیامدهای این وضعیت هشدار داده است. فردا، یکشنبه ۱۳ ثور ۱۴۰۵ برابر با ۳ می، روز جهانی آزادی رسانهها است. بر اساس گزارش این مرکز، از می ۲۰۲۵ تاکنون روند محدودیت، سانسور و فشار بر فعالیت رسانهای در افغانستان بهگونه نگرانکنندهای افزایش یافته است. مرکز خبرنگاران افغانستان میگوید در ۱۲ ماه گذشته دستکم ۱۵۰ مورد نقض آزادی رسانهها و خبرنگاران ثبت شده است. به استثنای جانباختن دو کارمند رسانهای و زخمی شدن یک تن در حملات هوایی منتسب به نظامیان پاکستانی، سایر موارد به اداره حاکم نسبت داده شده است. در این دوره، ۱۲۷ مورد تهدید و ۲۰ مورد بازداشت خبرنگاران گزارش شده است. این نهاد هرچند از کاهش آماری نسبت به سال گذشته یاد میکند، اما تأکید دارد که محدودیتها از نظر ماهیت و شدت، پیچیدهتر و ساختاریتر شدهاند. در میان مهمترین موارد ثبتشده در یک سال گذشته آمده است: • ممنوعیت نشر تصاویر زنده در هشت ولایت جدید (در مجموع ۲۵ ولایت) • توقف فعالیت دستکم هشت تلویزیون محلی • توقف ۱۱ رسانه و نهاد رسانهای • لغو جواز کاری ۱۰ نهاد حامی رسانهها و خبرنگاران • محدودیت گسترده در دسترسی به اطلاعات در نهادهای دولتی • افزایش محدودیت بر برنامهها و مصاحبههای رسانهای • تشدید فشار بر رسانههای محلی و برنامههای آموزشی • محدودیتهای گسترده بر فعالیت خبرنگاران زن و حضور صدای زنان در رسانهها • بازداشت دستکم ۲۰ خبرنگار، با ادامه حبس چهار تن از آنان • نشر اعترافات اجباری از برخی خبرنگاران بازداشتشده برای نخستینبار پس از سال ۲۰۲۱ این نهاد میگوید در کنار محدودیت بر رسانههای مستقل، ساختارهای رسانهای وابسته نیز تقویت شده که روایتهای یکجانبه را در فضای رسانهای کشور گسترش میدهد. به گفته مرکز خبرنگاران افغانستان، رسانههای مستقل بهویژه در ولایتها با بحران مالی، کاهش درآمدها و مهاجرت گسترده خبرنگاران روبهرو شدهاند. این مرکز از اداره حاکم خواسته است در سیاستهای رسانهای خود بازنگری کرده، خبرنگاران زندانی را آزاد کند و زمینه فعالیت آزاد و بدون تهدید را برای رسانهها فراهم سازد. همچنان از جامعه جهانی خواسته شده است تا حمایت سیاسی، مالی و فنی خود را از رسانههای مستقل و خبرنگاران در معرض خطر در افغانستان افزایش دهد.
