ماموریت سه ساله رزا اوتونبایوا، نماینده ویژه دبیرکل سازمان ملل متحد در افغانستان و رییس یوناما، در حالی به پایان رسید که کارنامه او بیش از آنکه با حمایت از حقوق بشر و آزادیهای اساسی پیوند خورده باشد، با اتهام «سفیدنمایی طالبان» گره خورده است. اوتنبایوا، دیپلمات ۷۵ ساله قرقیزستان، در سپتمبر ۲۰۲۲ جانشین دیبرا لاینز شد. او در این مدت بارها طالبان را در نشستهای بینالمللی به عنوان «بازیگر قابل تعامل» معرفی کرد و بر همکاری جامعه جهانی با آنان تأکید داشت؛ رویکردی که به باور منتقدان، بزرگترین ضربه به جایگاه یوناما و امید زنان افغانستان بود. منیژه باختری، سفیر افغانستان در اتریش، او را «سخنگوی طالبان» خوانده و نوشته است که کارنامه او یکی از «ناامیدکنندهترین تجربهها» برای مردم افغانستان بود. شاه گل رضایی، نماینده پیشین مجلس، نیز گفته است اوتونبایوا به جای دفاع از حقوق زنان، در «عادیسازی زنستیزترین رژیم جهان» نقش ایفا کرد. در جریان مأموریتش، فعالان حقوق زن بارها علیه او اعتراض کردند و او را به «لابیگری» برای طالبان متهم ساختند. فوزیه کوفی، نماینده پیشین مجلس، نیز باور دارد اگر یوناما موضع قاطعتری اتخاذ میکرد، شرایط به ویژه برای زنان افغانستان متفاوت میبود. اکنون با پایان کار اوتونبایوا، فعالان مدنی و سیاسی افغانستان از دبیرکل سازمان ملل می خواهند که نماینده بعدی با تعهد روشن به حقوق بشر، اصول منشور ملل متحد و دفاع از صدای زنان افغانستان منصوب شود. قرار است اوتونبایوا در ماه جاری آخرین گزارش خود را به شورای امنیت ارائه کند و پس از آن، جانشینش معرفی شود.
